باش بەت>>مائارىپ>>ئالىي مەكتەپلەر
بالىلارنى چەت ئەلگە ئوقۇشقا چىقارغاندا ئېھتىياتچان بولۇڭ
مەنبەسى:جۇڭگو ئۇيغۇرچە رادىيو تورى |تەھرىر:گۈلبەھرەم مۇختار | يوللانغان ۋاقىت:2013-11-14 17:24:31

 

 ئېلىمىز ئىقتىسادىنىڭ كۈندىن – كۈنگە تەرەققىي قىلىشىغا ئەگىشىپ، بالىلارنى چەت ئەلگە ئوقۇشقا چىقىرىدىغانلار كۆپەيمەكتە. نۇرغۇن كىشى بالىلار چەت ئەلگە بالدۇر چىقسا چەت ئەل تىلىنى ياخشى ئۆگىنەلەيدۇ، چەت ئەلدە ياشاش ۋە رىقابەتكە قاتنىشىش پۇرسىتىمۇ كۆپ بولىدۇ، بالىلار مۇستەقىل ئۆسۈپ يېتىلىدۇ ، دەپ قارايدۇ.
   يېقىندا بىر ماتېرىيالدا بالىلارنىڭ چەت ئەلگە چىقىپ ئوقۇشىدا بىرىنچىدىن، بالىلارنىڭ ئەقلىي ئىقتىدارى، پىسخىكىسى ۋە بەدەن قۇرۇلۇشى تېخى پىشىپ يېتىلمىگەن بولۇپ، مۇستەقىللىق ئىدىيەسى، ئۆزىنى كونترول قىلىش ئىقتىدارى بىر قەدەر ناچار، سىرتقى مۇھىتنىڭ تەسىرىگە ئاسان ئۇچرايدۇ، چەت ئەلدىكى ئەركىن، ئازادە ئوقۇتۇش مۇھىتىدا ناچار ئادەتلەرنى يۇقتۇرۇۋالىدۇ. ئىككىنچىدىن، شەرق بىلەن غەربنىڭ ئوقۇتۇش سىستېمىسىدا پەرق زور، قىممەت قارىشى، دۇنيا قارىشى ئوخشىمايدۇ. ئۈچىنچىدىن، بالىلار بەك بالدۇر چەت ئەلگە چىقىپ كەتكەندە ئېلىمىز بىلەن چەت ئەلنىڭ ھەر جەھەتتىكى پەرقى بالىلارنىڭ مەدەنىيەت قارىشىدا توقۇنۇش پەيدا قىلىدۇ. شۇڭا، شەرق – غەرب مەدەنىيەتى ۋە مائارىپ تۈزۈلمىسى، دەرسلىك ۋە ئوقۇتۇش تۈزۈمىنىڭ ئوخشىماسلىقى نەزەردە تۇتۇلۇپ، بالىلار توققۇز يىللىق مەجبۇرىيەت مائارىپىنى تۈگەتكەندىن كېيىن ئاندىن چەت ئەلگە چىقارسا مۇۋاپىق دەپ قارالغان.
   ھازىر، كۆپ ساندىكى ئاتا – ئانىلارنىڭ بالىلىرىنى بالدۇرلا چەت ئەلگە چىقىرىۋېتىشىدىكى سەۋەب، چەت ئەل مائارىپىنىڭ ئەۋزەللىكى كۆزدە تۇتۇلغان، شۇنداقلا، بالىلاردا مۇستەقىل تىرىشىش روھىنى يېتىلدۈرۈش مەقسەت قىلىنغان. لېكىن ئېلىمىزنىڭ ھازىرقى ئوقۇتۇش تۈزۈمى، تەربىيەلەش سىستېمىسى ۋە بالىلارنىڭ جىسمانىي، روھى، بىلىم قۇرۇلمىسىنىڭ ئالاھىدىلىكىگە ئاساسلانغاندا، بالىلار چەت ئەلگە ئوقۇشقا چىققاندا نۇرغۇن مەسىلىلەرگە يولۇقىدۇ. بىر دوستۇمنىڭ بالىسى تولۇقسىز ئوتتۇرا مەكتەپنى پۈتكۈزگەندىن كېيىن ئاۋسترالىيەگە ئوقۇشقا باردى، لېكىن ئۇنىڭدا تىل ۋە پىسخىكا جەھەتتىكى تەييارلىقلار كەمچىل بولغانلىقتىن، ئۇزاققا قالماي يەرلىكتىكى ناچار بالىلار بىلەن دوست بولۇپ قاپتۇ. ئەلۋەتتە، چەت ئەل مائارىپىنىڭ ئۆگىنىشىمىزگە ئەرزىيدىغان نۇرغۇن تەرەپلىرى بار، مەسىلەن، ئامېرىكا باشلانغۇچ مەكتەپ 1 – يىللىقىنىڭ ئوقۇغۇچىلىرى پۇلنىڭ قىممىتىنى پەرق ئېتىشنى ئۆگىنىدۇ، لېكىن ئېلىمىزدىكى باشلانغۇچ مەكتەپلەردە بۇ مەزمۇن ئۆگىتىلمەيدۇ. يەنە مەسىلەن، ئامېرىكىدا بالىلارغا كىچىكىدىن باشلاپلا پەلەمپەيدىن بىخەتەر چىقىپ – چۈشۈش ئۆگىتىلىدۇ، لېكىن ئېلىمىزدە بولسا ئالىي مەكتەپنى پۈتكۈزگىچىمۇ بۇنداق مەزمۇن ئۆگىتىلمەيدۇ. بىزنىڭ مائارىپ خىزمەتچىلىرىمىز بەلكىم بالىلارغا پۇلنىڭ قىممىتىنى تونۇتۇش ۋە پەلەمپەيدىن چىقىپ – چۈشۈشنى ئۆگىتىش مائارىپ ئەمەس دەپ قارىسا كېرەك. بىز دائىم چەت ئەللىك بالىلارنىڭ سومكىسىنى ئېسىپ دۇنيانى ساياھەت قىلىۋاتقانلىقىنى كۆرىمىز، لېكىن ئېلىمىزدىكى بالىلاردا بۇنداق ئادەت ئاساسەن يوق. شۇڭا، ئاتا – ئانىلار قۇرامىغا يەتمىگەن بالىلىرىنى چەت ئەلگە چىقىرىشتىن بۇرۇن چەت ئەلنىڭ تۇرمۇش مۇھىتى، ئوقۇتۇش تۈزۈمى ۋە ئوقۇتۇش مەزمۇنىنى پۇختا ئىگىلىشى، بالىلارمۇ پىسخىكا جەھەتتىن پىشىپ يېتىلگەن، مۇستەقىل روھقا ۋە ئۆز ھۆددىسىدىن چىقىش ئىقتىدارىغا ئىگە بولغان بولۇشى كېرەك.
   يىغىنچاقلىغاندا، بالىلارنىڭ تەربىيەلىنىشى ئىنتايىن مۇھىم، شۇڭا دۆلەت ئىچىدە ئوقۇش ياكى چەت ئەلگە چىقىپ ئوقۇشنى تاللاشتا ئاتا – ئانىلار ئېھتىياتچان بولۇشى، قارىغۇلارچە ئىش كۆرمەسلىكى كېرەك. 


ئالدىنقىسى
كېيىنكىسى
مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر
يەنە قىزىق نۇقتا
يەنە ئاۋات سۈرەتلىك خەۋەرلەر
يەنە تەنتەربىيە
يەنە پەن-تېخنىكا
يەنە غەلىتە ئىشلار
يەنە كوچا پاراڭلىرى
يەنە ساغلاملىق