قازاقىستان لاتىن يېزىقىغا كۆچمەكچى
مەنبەسى:جۇڭگو ئۇيغۇرچە رادىيو تورى     |تەھرىر:ئەسقەر تۇرسۇن|     يوللانغان ۋاقىت: 2017-04-20 09:24

قازاق يېزىقىنىڭ ئوخشاش بولماسلىقى ئۇزاقتىن بۇيان نۇرغۇن ئاۋارىچىلىق پەيدا قىلدى. جۇڭگودىكى قازاقلار ئەرەب ئېلىپبەسى ئاساسىدىكى كونا يېزىقنى، قازاقىستاندىكى قازاقلار سىلاۋيان يېزىقىنى قوللانسا، باشقا دۆلەتلەردىكى بەزى قازاقلار تىلىنى لاتىن ھەرپلىرى ئارقىلىق يېزىپ كەلدى. بۇ ئوخشاش بولمىغان جايلاردىكى قازاقلارنىڭ يېزىق ئالاقىسى، بىر-بىرىدىن ئۆگىنىشىگە قولايسىزلىق تۇغدۇردى.

قازاقىستان مۇستەقىل بولغان 1991-يىلىدىن باشلاپ زۇڭتۇڭ بولۇپ كېلىۋاتقان نۇرسۇلتان ئەبىش ئوغلى نەزەربايېف ھۆكۈمەتنىڭ ئالاقىدار تەييارلىق خىزمەتلىرىنى ياخشى قىلىپ، لاتىن يېزىقىغا كۆچۈشنىڭ ۋاقىت چېكىنى بەلگىلەشنى تەلەپ قىلدى. بۇنىڭ بىلەن قازاقىستان 42 ھەرپلىك سىلاۋيان يېزىقىدىن خەلقئارادا ئومۇملاشقان لاتىن يېزىقىغا كۆچىدىغان بولدى.

قازاقىستان زۇڭتۇڭى نۇرسۇلتان نەزەربايېف 12-ئاپرېل «مۇستەقىل قازاقىستان» گېزىتىدە «كېلەچەك پىلانى: روھىي گۈللىنىش» ماۋزۇلۇق ئىمزالىق ماقالە ئېلان قىلدى.

نەزەربايېف ماقالىسىدا مۇنداق دېدى: 2017-يىلىنىڭ ئاخىرىغىچە، قازاق يېزىقى لاتىن ئېلىپبەسىنىڭ لايىھەسىنى بېكىتىپ، 2018-يىلىدىن باشلاپ قازاقىستاندا ئومۇملاشتۇرۇش كېرەك.

قازاقىستان زۇڭتۇڭى 2012-يىلى ئېلان قىلغان «قازاقىستان 2050» تەرەققىيات ستراتېگىيەسىدە، 2025-يىلىغىچە قازاقىستاننىڭ لاتىن ئېلىپبەسىدىكى قازاق يېزىقىنى ئومۇملاشتۇرۇش خىزمىتىنى تولۇق تاماملاپ، ھەرقايسى ساھەلەرگىچە ئومۇملاشتۇرۇش ۋە قوللىنىش كېرەكلىكى ئوتتۇرىغا قويۇلغان ئىدى.

نەزەربايېف ماقالىسىدا مۇنداق دېدى: قازاقىستان مۇستەقىل بولغاندىن باشلاپ، قازاق يېزىقىنى سىلاۋيان يېزىقىدىن لاتىن يېزىقىغا ئۆزگەرتىشكە تەييارلىق قىلىپ، نۇرغۇن خىزمەتلەرنى ئىشلىدى... ھازىر بۇ ئىشنى قول سېلىپ ئىشلەيدىغان چاغ كەلدى... ھۆكۈمەت بۇنىڭغا ئېنىق ۋاقىت چېكى بەلگىلەپ، قازاق لاتىن يېزىقىنى ئومۇملاشتۇرۇش ۋەزىپىسىنى تاماملىشى كېرەك.

نەزەربايېف قازاق سىلاۋيان يېزىقىنى لاتىن يېزىقىغا ئۆزگەرتىش ئۇزاق ئويلىنىش ئارقىلىق چىقىرىلغان قارار ئىكەنلىكىنى تەكىتلەپ، لاتىن يېزىقىغا كۆچۈش قازاقىستاننىڭ دۇنياغا يۈزلىنىشى، پۇقرالارنىڭ ئىنگلىز تىلى ۋە ئىنتېرنېت تىلىنى ئۆگىنىشى ئۈچۈنلىكى، بۇنىڭ ئەڭ مۇھىم رولى قازاق تىلىنىڭ زامانىۋىلىشىشىنى ئىلگىرى سۈرۈش ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى. ماقالىدا 2017-يىلىنىڭ ئاخىرىغىچە، مۇتەخەسسىس-ئالىملارنىڭ باشچىلىقىدا، ھەرساھە ۋەكىللىرى باش قوشۇپ، قازاق لاتىن يېزىقىنىڭ بىرلىككە كەلگەن يېڭى لايىھەسىنى تۈزۈپ، 2018-يىلىدىن باشلاپ يېڭى لاتىن يېزىقى ئۆگىتىدىغانلارنى تەربىيەلەش ۋە دەرسلىك ماتېرىياللىرىنى تەييارلاش خىزمەتلىرىنى تاماملاش ئوتتۇرىغا قويۇلدى.

ماقالىدا يەنە قازاق لاتىن يېزىقى تولۇق ئومۇملىشىشتىن بۇرۇن، مەلۇم مەزگىلگىچە سىلاۋيان يېزىقى تەڭ قوللىنىلىدۇ، دېيىلدى.

قازاق لاتىن يېزىقى بۇرۇنمۇ 1929-يىلىدىن 1940-يىلىغىچە قوللىنىلغان، نەزەربايېف «يېزىق ئۆزگەرتىش نۇرغۇن ساۋاتسىزلارنى پەيدا قىلارمۇ» دېگەن ئەنسىرەشنى ئىنكار قىلدى.